Αρχική » Προγράμματα Σπουδών » Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών » Ε. Οικολογία Πληθυσμών (501 Υ)

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΩΝ

               
Y/E Κωδικός Εξάμηνο Ώρες Θεωρίας Ώρες Άσκησης Δ.Μ. Π.Μ. Υπεύθυνος Διδασκαλίας Τομέας/Τμήμα
Υ 13Α501 Ε' 4 3 5 7 Τομέας Οικολογίας & Ταξινομικής
Σκοπός Μαθήματος:
 
 

Η παροχή θεμελιωδών γνώσεων στους προπτυχιακούς φοιτητές της Βιολογίας σχετικά με βασικές έννοιες που σχετίζονται με τους φυσικούς πληθυσμούς, εξηγούν τα πρότυπα της κατανομής τους, τις αλληλεπιδράσεις τους και τις απειλές που υφίστανται. Η κατανόηση αυτών των εννοιών αναμένεται να συμβάλλει στην προσέγγιση συνθετότερων εννοιών που βρίσκονται στη βάση της Βιολογίας Διατήρησης.

 
Στόχος Μαθήματος:
 
 

Η εξοικείωση των φοιτητών με βασικές έννοιες της πληθυσμιακής οικολογίας, που συγκροτούν τη βάση της Βιολογίας και Οικολογίας Διατήρησης.

 
Περιεχόμενο Διδασκαλίας:
 
 

Οργάνωση των πληθυσμών (4 Ώρες): Οι ιδιότητες του πληθυσμού. Χωροδιάταξη. Συνάφεια. Ποικιλότητα. Κοινωνική οργάνωση. Διασπορά.

Δομή των πληθυσμών (2 Ώρες): Μέγεθος πληθυσμού - πυκνότητα.

Αύξηση των πληθυσμών (4 Ώρες): Βιοτικό δυναμικό. Ενδογενής ρυθμός αύξησης. Πίνακες ζωής. Κατανομή ηλικιών. Μαθηματικές προσεγγίσεις.

Αλληλεπιδράσεις πληθυσμών (10 Ώρες): Ανταγωνισμός. Θήρευση. Σχέσεις αμοιβαιότητας. Μαθηματικές προσεγγίσεις.

Ρύθμιση πληθυσμών (2 Ώρες): Ταλαντώσεις του μεγέθους του πληθυσμού. Παράγοντες ρύθμισης του μεγέθους του πληθυσμού. Πυκνοεξαρτώμενη και πυκνοανεξάρτητη ρύθμιση. Αυτορρύθμιση πληθυσμού. Δημογραφικές στρατηγικές.

Εξέλιξη των πληθυσμών (4 Ώρες): Η επίδραση της εξέλιξης στα χαρακτηριστικά των πληθυσμών. Εξελικτικές διαδικασίες και προσαρμογές των πληθυσμών.

Ποικιλότητα και σταθερότητα των πληθυσμών (2 Ώρες): Βιοποικιλότητα και σταθερότητα των πληθυσμών στις βιοκοινότητες. Εγκαθίδρυση νέων πληθυσμών. Μικροί πληθυσμοί.

Απειλές για τους πληθυσμούς(12 Ώρες): Είδη και Πληθυσμοί στο χείλος της Εξαφάνισης-Χαρακτήρες απειλούμενων ειδών. Ερυθρός Κατάλογος των απειλούμενων ειδών του κόσμου - Παραδείγματα από την Ελλάδα Μεταπληθυσμοί και Εξαφανίσεις. Βιολογικές Εισβολές. Κλιματική αλλαγή και πληθυσμοί.

Προστασία και Διαχείριση Πληθυσμών (6 Ώρες)

Ανθρώπινοι πληθυσμοί (4 Ώρες): Δομή των ανθρώπινων πληθυσμών. Αύξηση των ανθρώπινων πληθυσμών. Αλληλεπιδράσεις των ανθρώπινων πληθυσμών με το περιβάλλον.

 
Περιεχόμενο Εργαστηριακών Ασκήσεων:
 
 

1. Χωροδιάταξη φυτικών πληθυσμών (πεδίου). 2. Ενδοειδικός ανταγωνισμός δενδρωδών  ειδών (πεδίου). 3. Διαειδικός ανταγωνισμός ασπονδύλων (πεδίου). 4. Οργάνωση βιοκοινοτήτων εδαφικών ασπόνδυλων Ι. συχνότητα, αφθονία, χωρική κατανομή (πεδίου). 5. Οργάνωση βιοκοινοτήτων εδαφικών ασπονδύλων ΙΙ. ποικιλότητα, δείκτης ομοιότητας (πεδίου). 6. Βιοτικές αλληλεπιδράσεις μυκήτων (εργαστηρίου). 7. Δημογραφική ανάλυση ανθρώπινων πληθυσμών (εργαστηρίου). 8. Θήρευση – φυσική επιλογή (εργαστηρίου).

Οι ασκήσεις πεδίου πραγματοποιούνται κατά τις προβλεπόμενες στον οδηγό σπουδών ημέρες και ώρες, αλλά κατά περίπτωση - και όπου χρειάζεται - το Σάββατο. Για όλες τις ασκήσεις παραδίδεται υποχρεωτικά έκθεση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της η-τάξης αποκλειστικά εντός συγκεκριμένης περιόδου από τη διεξαγωγή τους.
 
Διδάσκοντες Θεωρία & Εργαστηριακές Ασκήσεις:
 
  Θεωρία: Μ. Αριανούτσου - Φαραγγιτάκη, Καθηγήτρια Οικολογίας & Χερσαίων Οικοσυστημάτων (Συντονίστρια Μαθήματος) - Α. Παρμακέλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοποικιλότητας και Οικολογίας Πληθυσμών - Κ. Τριάντης,  Επίκουρος Καθηγητής Βιοποικιλότητας Οικοσυστημάτων
 
  Εργαστήρια: Μ. Αριανούτσου - Φαραγγιτάκη, Καθηγήτρια Οικολογίας & Χερσαίων Οικοσυστημάτων - Α. Παρμακέλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοποικιλότητας και Οικολογίας Πληθυσμών - - Κ. Τριάντης,  Επίκουρος Καθηγητής Βιοποικιλότητας Οικοσυστημάτων - Ε. Καψανάκη - Γκότση, Επίκουρη Καθηγήτρια Συστηματικής & Οικολογίας Μυκήτων - Ζ. Γκόνου - Ζάγκου, Λέκτορας Συστηματικής & Οικολογίας Μυκήτων - Δρ. Π. Ανδριόπουλος (ΕΔΙΠ) - Δρ. Δ. Καζάνης (ΕΔΙΠ) - Δρ. Κ. Ραδέα (ΕΔΙΠ) - Δρ. Ι. Πυρρή (ΕΔΙΠ)
 
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος:
 
  eclass.uoa.gr/courses/BIOL111/
 
Προτεινόμενα Διδακτικά Συγγράμματα:
 
  Τίτλος: Διατήρηση & Προστασία της Βιοποικιλότητας (ελληνική μετάφραση)
Συγγραφέας: R. Primack (Συλλογικό Έργο)
Εκδοτικός Οίκος: Εκτυπον ΑΕΙ
Τόπος & Χρόνος Έκδοσης: Αθήνα, 2008 - ISBN:
Κωδικός Δήλωσης Εύδοξος: 47618
 
Σημειώσεις Μαθήματος - Εργαστηρίου:
 
  Τίτλος: Οικολογία Πληθυσμών (Βιβλίο - Σημειώσεις)
Συγγραφέας: Μ. Αριανούτσου, Α. Παρμακέλης
Τόπος & Χρόνος Έκδοσης: Αθήνα, 2016
Διανομή Σημειώσεων από: Διδάσκοντες
 
Παρατηρήσεις:
 
  Οι εργαστηριακές ασκήσεις συμμετέχουν με ποσοστό 40% στο συνολικό βαθμό του μαθήματος. Για τον υπολογισμό του βαθμού του μαθήματος απαιτείται προβιβάσιμος βαθμός στα γραπτά τόσο της θεωρίας όσο και του εργαστηρίου. Ο εργαστηριακός βαθμός προκύπτει από την αξιολόγηση εξ' ίσου, των εκθέσεων των ασκήσεων και των γραπτών εξετάσεων του εργαστηρίου. Το εργαστήριο θεωρείται ολοκληρωμένο μόνο μετά την παράδοση και των σχετικών εκθέσεων των μαθημάτων. Δίνονται Σεμινάρια που συμμετέχουν με ποσοστό 10% επί του τελικού βαθμού του μαθήματος.