Αρχική » Προγράμματα Σπουδών » Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών » ΣΤ. Κλινική Χημεία (607 Ε)

ΚΛΙΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

               
Y/E Κωδικός Εξάμηνο Ώρες Θεωρίας Ώρες Άσκησης Δ.Μ. Π.Μ. Υπεύθυνος Διδασκαλίας Τομέας/Τμήμα
Ε 13Α607 ΣΤ' 3 3 4 5,5 Τομέας Βιοχημείας & Μοριακής Βιολογίας
Σκοπός Μαθήματος:
 
 

Η κατανόηση της βιοχημικής και μοριακής πλευράς της ανθρώπινης ζωής καθώς και των εργαστηριακών μεθόδων στη διάγνωση, τη θεραπεία, την πρόγνωση και την πρόληψη των ασθενειών.

 
Στόχος Μαθήματος:
 
 

- Η εκμάθηση των βιοχημικών και μοριακών παραμέτρων που καθορίζουν τη λειτουργία των συστημάτων του ανθρώπου.

- Η κατανόηση  των διαταραχών των βιοχημικών και μοριακών διεργασιών που συμβαίνουν στον ανθρώπινο οργανισμό κατά τις παθολογικές καταστάσεις.

- Η εξοικείωση με τις μεθοδολογίες της κλασικής Κλινικής Χημείας και της σύγχρονης Μοριακής Διαγνωστικής.

 
Περιεχόμενο Διδασκαλίας:
 
 

Εισαγωγή στην Κλινική Χημεία – Κλινική Βιοχημεία (2 Ώρες): Ορισμός, σύγχρονες τάσεις. Ασφάλεια και κανόνες υγιεινής στο κλινικό βιοχημικό εργαστήριο, ιδιαιτερότητες, δεοντολογία.

Βασικές αρχές παθοβιοχημείας ουροποιητικού και ηπατοχολικού συστήματος. (3 Ώρες).

Τα ένζυμα στην Κλινική Βιοχημεία (3 Ώρες): Βιοχημικός έλεγχος καρδιακής λειτουργίας. Ένζυμα ήπατος, χολής και παγκρέατος. Εργαστηριακός έλεγχος της νεφρικής και ηπατικής λειτουργίας.

Ορμόνες και ορμονικές δοκιμασίες (5 Ώρες): Ορμόνες υποθάλαμου, υπόφυσης, επινεφριδίων. Βιοχημικός έλεγχος λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα. Παραθυρεοειδής αδένας και μεταβολισμός του ασβεστίου. Ορμόνες γαστρεντερικού συστήματος. Ορμόνες αναπαραγωγής. Σακχαρώδης διαβήτης.

Δειγματοληψία, συντήρηση και ιδιότητες βιολογικού υλικού (2 Ώρες): Αιμοληψία, είδη δειγμάτων αίματος, αιμόλυση, πήξη αίματος και αντιπηκτικά. Ούρα, σπέρμα, προστατικό υγρό, εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Έλεγχος ποιότητας κλινικού βιοχημικού εργαστηρίου (3 Ώρες): Βασικές έννοιες βιοστατιστικής. Εσωτερικός έλεγχος ποιότητας, εξωτερικός έλεγχος ποιότητας, βαθμονόμηση οργάνων.

Αξιολόγηση διαγνωστικών δοκιμασιών (3 Ώρες): Τιμές αναφοράς, κριτήρια επιλογής διαγνωστικών δοκιμασιών, επιδημιολογικές έννοιες, ανάλυση ROC. Οι κυριότερες εργαστηριακές αναλύσεις και ασθένειες στις οποίες χρησιμοποιούνται.

Αναλυτική μεθοδολογία και αυτοματισμοί στην Κλινική Χημεία – Κλινική Βιοχημεία (5 Ώρες): Βασικές έννοιες, ανοσοχημικοί προσδιορισμοί – ΕLISA - ανοσοϊστοχημεία. Ραδιοϊσότοπα, κανόνες ασφαλείας κλινικού εργαστηρίου ραδιοϊσότοπων, κανόνες για την απόρριψη στερεών ή υγρών ραδιενεργών κατάλοιπων. Ραδιοανοσοανάλυση (RIA) και Ανοσοραδιομετρική ανάλυση (IRMA). Αυτόματοι βιοχημικοί αναλυτές.

Εισαγωγή στη Μοριακή Διαγνωστική - τεχνικές (6 Ώρες): Ορισμός, σύγχρονες εφαρμογές (κυστική ίνωση, μυϊκή δυστροφία, ηπατίτιδες, AIDS, HPV, κυτταρομεγαλοϊός, κύρια μεταβολικά νοσήματα, προεμφυτευτική διάγνωση, Ιατροδικαστική). Τεχνικές αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) και εφαρμογές στη μοριακή διάγνωση: Η συμβατική PCR, η τεχνική PCR αντίστροφης μεταγραφής (RT-RCR), η τεχνική της εσωτερικής PCR (nested PCR), η τεχνική της πολλαπλής PCR (Multiplex PCR), η ποσοτική PCR (Quantitative PCR). Τεχνικές ανάλυσης μεταλλάξεων: Μέθοδοι προσδιορισμού της αλληλουχίας του DNA (DNA sequencing), μέθοδοι ανάλυσης μεταλλάξεων χωρίς προσδιορισμό της αλληλουχίας του DNA (CSGE, DGGE, SSCP, DHPLC, ASO). Μικροσυστοιχίες (microarrays).

Παθοβιοχημεία καρκίνου – καρκινικοί δείκτες (4 Ώρες): Εισαγωγή και γενικές αρχές. Ογκογονίδια και ογκοκατασταλτικά γονίδια. Διαγνωστικοί και προγνωστικοί δείκτες: Γυναικολογικού καρκίνου, καρκίνου κεφαλής και τραχήλου, λευχαιμιών και λεμφωμάτων, γλοιωμάτων και σαρκωμάτων, γαστρεντερικού καρκίνου, καρκίνου πνεύμονα, καρκίνου δέρματος, καρκίνου ουροποιητικού συστήματος.

 
Περιεχόμενο Εργαστηριακών Ασκήσεων:
 
 

1. Εργαστηριακή διερεύνηση της νεφρικής λειτουργίας. Ανίχνευση κύησης:  Γενική εξέταση ούρων, προσδιορισμός της κρεατινίνης και δοκιμασία της πλασματοκάθαρσης, ανοσοχρωματογραφική ανίχνευση της κύησης. 2. Εργαστηριακή διερεύνηση της δυσλιπιδαιμίας: Ενζυμικός προσδιορισμός ολικής χοληστερόλης, προσδιορισμός  τριγλυκεριδίων, προσδιορισμός χοληστερόλης των λιποπρωτεϊνών HDL,VLDL και LDL στον ορό. Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των αποτελεσμάτων. 3. Ηπατικές  δοκιμασίες - Εργαστηριακή διερεύνηση  εμφράγματος του μυοκαρδίου: Προσδιορισμός ενεργότητας της αμινοτρανσφεράσης της αλανίνης της ασπαρτικής αμινοτρανσφεράσης και της γαλακτικής αφυδρογονάσης στον ορό. Στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των αποτελεσμάτων. 4. Καρκινικοί δείκτες - Εισαγωγή στη Μοριακή Διαγνωστική- Αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης (PCR) - Ανάλυση ROC: Προσδιορισμός υπερέκφρασης  του ογκογονιδίου ERBB2 στον καρκίνο του μαστού και ανάλυση της διαγνωστικής αξίας των επιπέδων του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στον καρκίνο του προστάτη.  5. Όργανα  και μεθοδολογίες αυτοματοποιημένης κλινικής ανάλυσης.

 
Διδάσκοντες Θεωρία & Εργαστηριακές Ασκήσεις:
 
  Θεωρία: Α. Σκορίλας, Καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας (Συντονιστής Μαθήματος)
 
  Εργαστήρια: Α. Σκορίλας, Καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας - Κ. Βοργιάς, Καθηγητής Bιοχημείας - Δρ. Ν. Αρβανίτης (ΕΔΙΠ), Δρ. Ελ. Κραββαρίτη (ΕΔΙΠ), Δρ. Π. Σκούρου (ΕΔΙΠ) - Δρ. Θ. Βελέντζας (ΕΔΙΠ) - Δρ. Ο. Κωνσταντή (ΕΔΙΠ)
 
Ηλεκτρονική Σελίδα Μαθήματος:
 
 

http://eclass.uoa.gr/courses/BIOL197/

 
Προτεινόμενα Διδακτικά Συγγράμματα:
 
  Τίτλος: Αρχές Κλινικής Χημείας & Μοριακής Διαγνωστικής
Συγγραφέας: Ανδρέας Σκορίλας
Εκδοτικός Οίκος: Εκδόσεις Συμμετρία
Τόπος & Χρόνος Έκδοσης: Αθήνα, 2009 - ISBN: 978-960-266-271-7
Κωδικός Δήλωσης Εύδοξος: 45480
 
  Τίτλος: Κλινική Βιοχημεία
Συγγραφέας: Marshall William J.
Εκδοτικός Οίκος: Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας
Τόπος & Χρόνος Έκδοσης: Αθήνα, 2000 - ISBN: 960-372-014-3
Κωδικός Δήλωσης Εύδοξος: 25310
 
Σημειώσεις Μαθήματος - Εργαστηρίου:
 
  Τίτλος: Εργαστηριακές Ασκήσεις Κλινικής Χημείας
Συγγραφέας: Α. Σκορίλας
Τόπος & Χρόνος Έκδοσης: Αθήνα, 2016
Διανομή Σημειώσεων από: Διδάσκοντες
 
Παρατηρήσεις:
 
  Οι εργαστηριακές ασκήσεις συμμετέχουν κατά 20% στον τελικό βαθμό του μαθήματος. Το εργαστήριο εξετάζεται ταυτόχρονα με το μάθημα.